Hemoroid (Basur) Nedir? Belirtiler, Tanı ve Tedavi Yöntemleri
Prof. Dr. Mehmet KARABULUT | Genel Cerrahi Uzmanı
Hemoroidler, anüs ve alt rektum çevresindeki damarların şişmesi ve iltihaplanması sonucu oluşan yaygın bir sağlık sorunudur. Bu durum, çeşitli faktörlerden kaynaklanabilir ve yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir. Özellikle uzun süreli oturma, kronik kabızlık ve zorlayıcı dışkılama gibi durumlar, hemoroid oluşumuna katkıda bulunur.
Hemoroid Türleri
Hemoroidler, genellikle iki farklı kategoride değerlendirilir:
- İnternal (İç) Hemoroid: Rektumun iç kısmında gelişen ve genellikle ağrısız olan hemoroid türüdür. Ancak, dışkılama sırasında kanama yapabilir.
- Eksternal (Dış) Hemoroid: Anüs çevresinde gelişir ve genellikle daha ağrılıdır. Otururken veya dışkılarken rahatsızlık yaratır.
Belirtiler
Hemoroid, farklı belirtilerle kendini gösterebilir. En sık rastlanan belirtiler şunlardır:
- Makatta ağrı, kaşıntı veya yanma hissi
- Dışkılama sırasında veya sonrasında kanama
- Şişlik veya anüs çevresinde kitle hissi
- Makatta nemlenme veya akıntı
Bu belirtiler yaşam kalitesini düşürebilir ve hastalar, çoğu zaman bu durumu doktora danışmaktan çekinebilir. Ancak erken teşhis, tedavi sürecini hızlandırarak gereksiz komplikasyonların önüne geçer.
Hemoroid Tanısı
Hemoroidin teşhisi, uzman bir genel cerrah tarafından yapılmalıdır. Tanı süreci şu aşamaları içerir:
- Hasta Hikayesi: Belirtilerinizin ne zaman başladığı, şiddeti ve yaşam tarzı faktörleri incelenir.
- Fizik Muayene: Anüs ve rektumun fiziksel muayenesi ile hemoroid tespiti yapılır.
- Anoskopi ve Rektoskopi: Daha ileri incelemelerde, anoskopi gibi araçlar kullanılarak rektum içi ayrıntılı olarak incelenir.
Tedavi Yöntemleri
Hemoroid tedavisinde farklı seçenekler mevcuttur. Tedavi, hemoroidlerin şiddetine ve türüne göre belirlenir. Tedavi seçenekleri şunlardır:
- Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Hafif hemoroid vakalarında, diyet değişiklikleri (lifli gıdaların artırılması), bol su tüketimi ve dışkılama alışkanlıklarının düzenlenmesi ile şikayetler hafifletilebilir.
- İlaç Tedavisi: Anti-enflamatuar merhemler ve ağrı kesiciler hemoroid belirtilerini hafifletebilir.
- Minimal İnvaziv Yöntemler:
- Lastik Bant Ligasyonu: Hemoroidin tabanına bir lastik bant yerleştirilerek kan akışı kesilir ve hemoroid küçülerek düşer.
- Skleroterapi: Hemoroid içine kimyasal bir madde enjekte edilerek küçülmesi sağlanır.
- Koterizasyon (Lazer veya Infrared): Isı ile hemoroidlerin küçültülmesi yöntemidir.
- Cerrahi Müdahale: İleri seviye hemoroidlerde, özellikle dış hemoroidlerde, cerrahi müdahale gerekebilir.
- Hemoroidektomi: Büyük ve ağrılı hemoroidler cerrahi olarak çıkarılır.
- Stapler Hemoroidopeksi: Özellikle iç hemoroidler için etkili olan bir yöntemdir. Rektumun sarkık kısmı zımbalanarak hemoroidler yukarı çekilir.
Hemoroid Önlenebilir mi?
Evet, yaşam tarzınızda yapacağınız bazı değişikliklerle hemoroid oluşumunu önleyebilirsiniz. İşte önleyici adımlar:
- Lif oranı yüksek bir diyet uygulayın.
- Bol su için.
- Uzun süre oturmaktan kaçının.
- Düzenli egzersiz yapın.
- Tuvalette uzun süre kalmayın ve zorlanmayın.
Profesyonel Yardımın Önemi
Hemoroid tedavisi zamanında yapılmadığında, daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Kanamaların şiddetlenmesi veya kronik hale gelmesi, anemi gibi sorunlara neden olabilir. Ayrıca, cerrahi müdahale gerektiren durumların zamanında tespit edilmemesi, tedavi sürecini zorlaştırabilir. Uzman bir cerrahın yönlendirmesiyle, hemoroid tedavisi genellikle etkili sonuçlar verir.